Zboża w karmie - demonizowane niesłusznie? Uczciwie o miejscu zbóż w diecie

"Zboża na pierwszym miejscu w składzie? Odłóż tę karmę". "Kukurydza to tylko wypełniacz". "Pies jest mięsożercą, więc nie powinien jeść ryżu". "Bezzbożowa zawsze znaczy lepsza". Takie rady przez lata zadomowiły się w dyskusjach o karmieniu psów. Problem polega na tym, że biologii psa nie da się sprowadzić do jednego składnika ani jednego marketingowego hasła.

Zboża mogą być wykorzystane w karmie dobrze albo źle. Tak samo jak mięso, tłuszcz, ziemniaki, groch czy warzywa. Liczą się ich jakość, przetworzenie, udział w recepturze i przede wszystkim to, czy cały produkt jest pełnoporcjowy oraz odpowiada potrzebom konkretnego psa.

Zdrowy pies nie musi jeść zbóż. Nie musi też ich unikać.

W praktyce oznacza to, że zarówno prawidłowo opracowana karma zawierająca zboża, jak i odpowiednio zbilansowana karma bezzbożowa dla psa mogą stanowić wartościową podstawę żywienia.

Najgorszym kryterium jest wybieranie karmy wyłącznie dlatego, że na froncie opakowania znajduje się duży napis "grain free".

Najważniejszy wniosek o zbożach w karmie Zboża nie są automatycznie wypełniaczem. Mogą dostarczać energii, błonnika, białka, kwasów tłuszczowych, witamin i składników mineralnych. Psy potrafią trawić prawidłowo przygotowaną skrobię. Ich metabolizm różni się pod tym względem od metabolizmu wilka. Bezzbożowa nie oznacza bez węglowodanów. Zboża są wtedy zwykle zastępowane ziemniakami, batatami lub roślinami strączkowymi. Alergia na zboża jest możliwa, ale nie oznacza, że zboża są najczęstszym problemem żywieniowym każdego psa. Glutenozależna enteropatia występuje u psów, ale klasycznym przykładem jest specyficzna predyspozycja opisana między innymi u seterów irlandzkich. O wartości karmy decyduje cała receptura, a nie sam fakt obecności albo nieobecności zbóż.

Skąd wzięła się zła reputacja zbóż w karmie dla psa?

Popularność karm bezzbożowych rosła równolegle z trendami żywieniowymi wśród ludzi. Gdy modne stały się diety bez glutenu, paleo i produkty o krótszych składach, podobne oczekiwania zaczęły być przenoszone na karmienie zwierząt.

Argument wydawał się intuicyjny: wilk nie zbiera kukurydzy z pola, więc pies również nie powinien jej jeść.

To jednak nadmierne uproszczenie.

Pies domowy nie jest wilkiem żyjącym w ludzkim mieszkaniu. Tysiące lat życia przy człowieku wpłynęły nie tylko na jego zachowanie, wygląd i wielkość, ale również na metabolizm.

Drugi powód demonizacji zbóż to sposób opisywania tańszych karm. Jeżeli produkt ma mało wysokiej jakości składników i bardzo dużą ilość taniego źródła skrobi, łatwo przypisać winę właśnie zbożom.

Tymczasem problemem nie jest sama pszenica czy kukurydza. Problemem może być cała konstrukcja receptury.

Czym właściwie są zboża stosowane w karmach?

Do zbóż wykorzystywanych w żywieniu zwierząt należą między innymi ryż, kukurydza, pszenica, jęczmień, owies i sorgo.

Nie są one jednorodną grupą pod względem wartości odżywczej.

Zboże	Co może wnosić do receptury?	Co wpływa na jego wykorzystanie?
Ryż	Przede wszystkim skrobię i energię, zależnie od formy także część białka i mikroelementów.	Stopień rozdrobnienia, gotowanie, ekstrudowanie i udział w całej diecie.
Kukurydza	Skrobię, białko, kwas linolowy oraz inne składniki zależne od wykorzystanej frakcji.	Obróbka termiczna i forma surowca mają duże znaczenie dla strawności skrobi.
Pszenica	Skrobię, białko oraz składniki włókna.	Receptura, obróbka oraz indywidualna tolerancja psa.
Jęczmień	Energię i błonnik, w tym frakcje wpływające na fermentację jelitową.	Ilość i przetworzenie mogą wpływać na stolec i strawność.
Owies	Skrobię, tłuszcz i różne frakcje włókna.	Forma produktu i całkowity udział w karmie.
Sorgo	Skrobię, białko i włókno.	Rozdrobnienie może silnie wpływać na strawność.

Czy pies w ogóle potrafi trawić skrobię?

Tak.

To jeden z punktów, w których popularne porównanie psa do wilka prowadzi do błędnego wniosku.

W opublikowanym w 2013 roku w czasopiśmie Nature badaniu Axelssona i współautorów porównywano genomy psów i wilków. Autorzy znaleźli liczne regiony genomu związane z procesem domestykacji, w tym geny uczestniczące w trawieniu skrobi i metabolizmie tłuszczów.

Jednym z najlepiej znanych przykładów jest zwiększona liczba kopii genu AMY2B kodującego amylazę trzustkową u wielu populacji psów.

Nie oznacza to, że wszystkie psy mają identyczny metabolizm albo że zboża są dla nich niezbędne.

Oznacza natomiast, że zdanie "pies nie potrafi trawić skrobi, bo pochodzi od wilka" jest niezgodne z tym, co wiemy o biologii współczesnego psa.

Surowe ziarno i prawidłowo przygotowana karma to dwie różne rzeczy

Drugim ważnym elementem jest obróbka.

Skrobia znajdująca się w nieprzetworzonym ziarnie może być znacznie trudniej dostępna dla enzymów trawiennych niż skrobia po odpowiednim rozdrobnieniu i gotowaniu.

Podczas produkcji suchej karmy surowce są między innymi mielone, mieszane, podgrzewane i ekstrudowane. Wysoka temperatura i wilgotność prowadzą do żelatynizacji skrobi, dzięki czemu enzymy trawienne psa uzyskują do niej łatwiejszy dostęp.

FEDIAF podkreśla, że skrobia powinna być odpowiednio ugotowana, aby była prawidłowo trawiona.

Co pokazały badania strawności zbóż?

Jedno z klasycznych doświadczeń porównywało sześć źródeł skrobi: jęczmień, kukurydzę, ziemniaki, ryż, sorgo i pszenicę.

Po odpowiednim przygotowaniu karm ekstrudowanych strawność samej skrobi przekraczała 99% w przypadku wszystkich analizowanych diet.

Nie znaczy to, że wszystkie źródła zachowywały się identycznie. Różniła się między innymi strawność suchej masy, białka oraz wpływ na stolec.

Badanie Bazolliego i współautorów z 2015 roku na 54 beagle'ach dodatkowo pokazało, że nie tylko rodzaj zboża, ale również stopień rozdrobnienia wpływa na żelatynizację skrobi i strawność. Przy kukurydzy i sorgo większe cząstki wiązały się z obniżeniem części parametrów strawności.

Z kolei badanie opublikowane w 2024 roku porównywało różne sposoby przetwarzania karm opartych na kukurydzy. U 12 psów karma ekstrudowana osiągnęła najwyższą całkowitą strawność i najlepszą jakość kału spośród badanych metod przetwarzania.

Wniosek jest ważny: nie pytaj tylko "czy karma zawiera kukurydzę?". Pytaj również, jak została zaprojektowana i przetworzona cała dieta.

Czy kukurydza jest tanim wypełniaczem?

Słowo "wypełniacz" jest bardzo wygodne marketingowo, ale ma niewielką wartość żywieniową jako kategoria.

Jeżeli składnik znajduje się w karmie wyłącznie po to, aby zwiększyć jej objętość i nie wnosi użytecznej wartości, można krytykować sens jego obecności.

Kukurydza nie jest jednak składnikiem pozbawionym wartości.

Może dostarczać skrobi jako źródła energii, białka, kwasu linolowego i innych składników zależnie od użytej części ziarna.

To, czy jest dobrym elementem receptury, zależy od proporcji, przetworzenia i całej reszty diety.

Dokładnie tak samo jak ładnie brzmiące "świeże mięso" nie gwarantuje automatycznie dobrej karmy. Warto przeczytać również poradnik mączka mięsna, hydrolizat, świeże mięso - co naprawdę oznaczają na etykiecie.

Zboża mogą dostarczać nie tylko węglowodanów

To kolejny częsty skrót myślowy.

Ziarno nie jest czystą kostką skrobi.

W zależności od gatunku i stopnia przetworzenia może dostarczać białka, włókna pokarmowego, tłuszczów, witamin z grupy B i składników mineralnych.

Niektóre frakcje włókna są fermentowane w jelicie grubym i wpływają na produkcję krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych.

Inne zwiększają masę kału albo pomagają regulować jego konsystencję.

Dlatego przy analizie karmy nie warto dzielić składników na "mięso dobre, rośliny złe". Znacznie bardziej użyteczne jest pytanie, co konkretny surowiec wnosi do całej receptury.

Czy białko ze zbóż "liczy się" w wyniku białka surowego?

Tak.

Analiza białka surowego nie rozróżnia automatycznie protein zwierzęcych od roślinnych.

Jeżeli karma zawiera zboża lub rośliny strączkowe, część oznaczonego białka może pochodzić właśnie z nich.

Nie oznacza to jednak, że białko roślinne jest "fałszywe".

Organizm wykorzystuje aminokwasy. Poszczególne źródła białka różnią się natomiast profilem aminokwasowym i strawnością.

Dlatego prawidłowe bilansowanie karmy polega na takim połączeniu składników, aby końcowa dieta dostarczała niezbędnych aminokwasów we właściwej ilości.

Sam procent białka na opakowaniu nigdy nie wystarcza do pełnej oceny jakości karmy.

Zboża w suchej karmie Gaczoo Daily - przykład diety zawierającej zboża

Aktualna deklaracja Gaczoo Daily Wołowina wymienia zboża w składzie produktu. Jest to więc dobry przykład karmy, przy której nie ukrywa się obecności tej grupy surowców i nie próbuje udawać receptury bezzbożowej.

Serię znajdziesz w kategorii Gaczoo Daily.

Gaczoo Daily Wołowina 10 kg Sucha karma dla dorosłych psów, w której zboża są elementem receptury i źródłem między innymi skrobi.

Gaczoo Daily Kaczka 10 kg Kaczy wariant codziennej suchej karmy dla dorosłego psa.

Gaczoo Daily Jagnięcina 10 kg Jagnięcy wariant do codziennego żywienia przy właściwym dopasowaniu porcji.

Gaczoo Daily Wołowina 20 kg Większe opakowanie dla psa, którego tolerancja karmy i dzienna dawka są już sprawdzone.

Czy karma zawierająca zboża może być pełnoporcjowa?

Oczywiście.

Pełnoporcjowość nie zależy od tego, czy w recepturze znajduje się ryż, kukurydza, ziemniak czy groch.

Liczy się to, czy cała dieta zapewnia odpowiednią ilość energii, aminokwasów, niezbędnych kwasów tłuszczowych, minerałów i witamin.

Jeżeli chcesz zrozumieć to pojęcie dokładniej, przeczytaj co oznacza karma pełnoporcjowa dla psa.

Czy zboża najczęściej uczulają psy?

Nie ma podstaw, aby tak generalizować.

Alergia pokarmowa może dotyczyć zarówno białek zwierzęcych, jak i roślinnych. Organizm reaguje na określone komponenty białkowe, a nie na marketingowy podział "mięso kontra zboża".

W przeglądzie Muellera, Olivry'ego i Prélaud z 2016 roku zebrano dane dotyczące 297 psów z potwierdzonymi niepożądanymi reakcjami pokarmowymi. Najczęściej wskazywanymi źródłami były wołowina - 34%, nabiał - 17%, kurczak - 15% i pszenica - 13%.

Te liczby wymagają jednak bardzo ważnego komentarza.

Nie oznaczają, że 13% wszystkich psów jest uczulonych na pszenicę.

Dotyczą wyselekcjonowanej grupy psów już cierpiących na reakcje pokarmowe, a autorzy sami podkreślali liczne ograniczenia danych i wpływ popularności poszczególnych składników w historycznych dietach.

Im częściej dany składnik jest podawany całej populacji, tym częściej może pojawiać się również w historii psów z alergią.

Czy istnieje psi odpowiednik celiakii?

Opisano glutenozależną enteropatię, szczególnie dobrze znaną z badań nad liniami seterów irlandzkich.

U predysponowanych zwierząt podawanie glutenu prowadziło do zmian w jelicie cienkim, a dieta bezglutenowa powodowała poprawę. Ponowne podanie glutenu prowadziło do nawrotu zmian.

To jednak nie jest dowód, że wszystkie psy powinny unikać glutenu.

FEDIAF określa nietolerancję glutenu pszennego u psów jako zjawisko bardzo rzadkie.

Wyjątkowa choroba konkretnej grupy zwierząt nie powinna stawać się zasadą żywienia całego gatunku.

Kiedy rzeczywiście warto podejrzewać reakcję na składnik karmy?

Niepożądana reakcja pokarmowa może objawiać się między innymi przewlekłym świądem, problemami skórnymi, nawracającymi zapaleniami uszu albo objawami ze strony przewodu pokarmowego.

Jednak sam luźniejszy stolec po jednej karmie nie oznacza jeszcze alergii na zboża.

Przyczyną mogą być tłuszcz, nagła zmiana karmy, ilość włókna, inne źródło białka, infekcja, pasożyty albo wiele innych czynników.

Diagnostycznym standardem pozostaje odpowiednio przeprowadzona dieta eliminacyjna i kontrolowana prowokacja.

Opisujemy ją dokładnie w poradniku dieta eliminacyjna u psa krok po kroku.

Bezzbożowa nie oznacza bez węglowodanów

To jeden z najważniejszych mitów do uporządkowania.

Jeżeli producent usuwa z suchej karmy ryż, kukurydzę lub pszenicę, nadal zazwyczaj potrzebuje źródła skrobi.

Może nim być ziemniak, batat, groch, soczewica, ciecierzyca lub inne surowce.

FEDIAF wprost zwraca uwagę, że diety oznaczane jako grain free mogą zawierać węglowodany pochodzące z roślin strączkowych oraz bulw.

Karma zawierająca zboża	Karma bezzbożowa
Może wykorzystywać ryż, kukurydzę, pszenicę, jęczmień, owies lub sorgo.	Może wykorzystywać ziemniaki, bataty, groch, soczewicę albo inne źródła skrobi.
Nie jest automatycznie wysokowęglowodanowa.	Nie jest automatycznie niskowęglowodanowa.
Może być dobrze albo źle zbilansowana.	Może być dobrze albo źle zbilansowana.
Może bardzo dobrze służyć zdrowemu psu.	Może bardzo dobrze służyć zdrowemu psu.

A co z DCM i karmami bezzbożowymi?

To temat, którego nie należy ani ignorować, ani wykorzystywać do straszenia.

W 2018 roku amerykańska FDA rozpoczęła dochodzenie dotyczące zgłoszeń kardiomiopatii rozstrzeniowej u psów, w tym ras wcześniej nieuznawanych za typowo predysponowane.

W wielu zgłoszonych dietach występowały duże ilości grochu, soczewicy i innych roślin strączkowych lub ziemniaków. Duża część produktów była opisana jako bezzbożowa.

Ale FDA podkreśla obecnie kilka kluczowych faktów.

Zgłoszenia same w sobie nie dowodzą związku przyczynowego. Przypadki pojawiały się zarówno przy dietach grain free, jak i zawierających zboża. Rośliny strączkowe nie zostały uznane za składniki z natury niebezpieczne. Konkretnego mechanizmu nadal nie ustalono.

Dlatego nie można powiedzieć "brak zbóż powoduje DCM".

Nie można też powiedzieć "sprawa została całkowicie obalona".

Co wnosi nowsze badanie 18-miesięczne?

W badaniu opublikowanym w 2025 roku 60 zdrowych dorosłych psów losowo przydzielono do czterech diet różniących się źródłami węglowodanów.

Porównywano między innymi dietę bezzbożową z ziemniakami i grochem, dietę zawierającą zboża i groch, dietę zbożową bez grochu i ziemniaków oraz bezzbożową dietę z ziemniakami.

Po 18 miesiącach autorzy nie stwierdzili klinicznie istotnych różnic wskazujących na rozwój DCM pomiędzy grupami.

To wartościowa informacja, ale badanie obejmowało 60 zdrowych psów i cztery konkretne receptury. Dodatkowo autorzy byli związani z Hill's Pet Nutrition.

Dlatego pojedyncze badanie nie może zostać zamienione w hasło "każda możliwa dieta bezzbożowa została udowodniona jako bezpieczna".

Pokazuje natomiast, że samo słowo "bezzbożowa" jest zbyt szeroką kategorią, aby na jego podstawie przewidywać wpływ karmy na serce.

Kiedy dieta bezzbożowa może mieć sens?

Może być po prostu preferowanym modelem żywienia, jeśli karma jest pełnoporcjowa, dobrze tolerowana i odpowiednio zbilansowana.

Może mieć również zastosowanie, gdy lekarz lub dietetyk prowadzi kontrolowaną eliminację określonych składników.

Może być wygodna dla opiekuna, który świadomie wybiera konkretną recepturę i zna powód tej decyzji.

Nie trzeba jednak przechodzić na grain free tylko dlatego, że pies jest mięsożercą albo dlatego, że ktoś nazwał ryż wypełniaczem.

Szerzej omawia to poradnik bezzbożowa karma dla psa - kiedy ma sens, a kiedy to tylko marketing.

Miejska Miska - przykład bezzbożowej alternatywy

Gaczoo oferuje również model po drugiej stronie porównania. Miejska Miska dla psa obejmuje mokre receptury bezzbożowe. Aktualny Burger Wołowy jest jednocześnie deklarowany jako karma pełnoporcjowa dla psów.

Burger Wołowy 6 x 400 g Bezzbożowa mokra receptura dla psa, pokazująca alternatywny sposób budowania pełnoporcjowej diety.

Kebab Jagnięcy 6 x 400 g Jagnięcy wariant mokrej karmy bezzbożowej.

Shish z Kurczaka 6 x 400 g Drobiowy wariant bez zbóż dla dorosłych psów.

Sushi z Rybą 6 x 400 g Rybny wariant serii, pozwalający wybrać inne źródła surowców bez konieczności stosowania zbóż.

Co jest lepsze - karma ze zbożami czy bezzbożowa?

Nie da się odpowiedzieć bez poznania całej receptury i konkretnego psa.

Jeżeli zdrowy pies od lat je pełnoporcjową karmę zawierającą ryż lub kukurydzę, ma prawidłowy stolec, zdrową skórę, dobrą sierść, utrzymuje masę i chętnie je, nie istnieje naukowy powód, aby zmieniać dietę tylko dlatego, że zboża stały się niemodne.

Jeżeli inny pies dobrze funkcjonuje na bezzbożowej karmie i jej receptura jest prawidłowo zbilansowana, również nie ma potrzeby dodawać zbóż wyłącznie po to, aby dieta była "bardziej klasyczna".

Najważniejszy pozostaje cały produkt.

Jak uczciwie porównywać dwie karmy?

Najpierw sprawdź, czy obie są pełnoporcjowe i przeznaczone dla właściwego etapu życia.

Następnie porównaj białko, tłuszcz, energię, źródła białka, włókno i składniki mineralne.

Zwróć uwagę na kaloryczność i rzeczywistą dzienną porcję.

Przy karmach mokrych i suchych pamiętaj, że procenty z etykiety trudno porównywać bez przeliczenia na suchą masę.

Na końcu patrz na reakcję psa.

Praktyczny schemat znajdziesz w materiale jak czytać skład karmy dla psa.

Kryterium	Ważniejsze pytanie niż "czy są zboża?"
Pełnoporcjowość	Czy produkt może stanowić podstawę codziennego żywienia?
Białko	Czy dieta dostarcza odpowiednią ilość i profil aminokwasów?
Energia	Czy porcja odpowiada aktywności i BCS psa?
Tolerancja	Jak wyglądają stolec, skóra, sierść i apetyt?
Historia alergii	Czy istnieje potwierdzona reakcja na konkretny składnik?
Rodzaj węglowodanów	Co zastosowano zamiast zbóż i w jakiej proporcji?

Czy karma bez zbóż jest bardziej mięsna?

Niekoniecznie.

Usunięcie ryżu albo kukurydzy z receptury nie sprawia automatycznie, że uwolnione miejsce zostanie wypełnione mięsem.

Producent może wykorzystać groch, soczewicę, ziemniaki, bataty lub inne składniki.

Dlatego dwa produkty z napisem grain free mogą różnić się od siebie bardziej niż jedna karma bezzbożowa od dobrej karmy zawierającej zboża.

Nie oceniaj udziału składników zwierzęcych na podstawie samego braku zbóż.

Czy ryż jest dobry dla psa z wrażliwym przewodem pokarmowym?

Ryż jest często stosowany w karmach przeznaczonych dla psów z delikatnym przewodem pokarmowym ze względu na swoją strawność po prawidłowej obróbce.

Nie oznacza to jednak, że "ryż leczy jelita".

Pies może źle tolerować konkretną karmę z ryżem z powodów niezwiązanych z samym ryżem.

Podobnie karma bez ryżu nie jest automatycznie łatwostrawna.

Przy przewlekłych problemach przewodu pokarmowego warto ustalić przyczynę zamiast zmieniać kolejne grupy składników metodą prób i błędów.

Czy pszenica jest gorsza od ryżu?

Nie można tego stwierdzić w oderwaniu od konkretnej diety.

Ryż często uzyskuje bardzo dobrą strawność, ale pszenica również może być prawidłowo wykorzystana przez zdrowego psa.

Pszenica zawiera gluten i dlatego musi zostać wyeliminowana u psa z potwierdzoną nadwrażliwością na ten składnik.

U większości psów nie istnieje jednak potrzeba profilaktycznego usuwania glutenu.

Czy kukurydza powoduje alergie?

Może być alergenem, podobnie jak praktycznie każde źródło białka.

W przytoczonym przeglądzie przypadków niepożądanych reakcji pokarmowych kukurydza była raportowana znacznie rzadziej niż wołowina, nabiał, kurczak czy pszenica.

Nie ma więc podstaw, aby każdemu zdrowemu psu usuwać kukurydzę z diety w ramach profilaktyki alergii.

A co ze zbożami w diecie kota?

Kot jest obligatoryjnym mięsożercą i jego wymagania dotyczące między innymi białka, tauryny, argininy czy kwasu arachidonowego wyraźnie różnią się od potrzeb psa.

Nie oznacza to jednak, że niewielka ilość prawidłowo ugotowanej skrobi staje się automatycznie toksyczna.

Kot również posiada enzymy umożliwiające wykorzystanie odpowiednio przygotowanej skrobi.

W jego przypadku jeszcze ważniejsze jest jednak to, aby dyskusja o zbożach nie przesłoniła podstawowych wymagań mięsożercy.

Jeśli szukasz takiego modelu żywienia, Gaczoo ma również osobną kategorię karma bezzbożowa dla kota.

Najczęstsze mity o zbożach w karmie

Pies nie trawi zbóż

Nieprawda jako ogólna zasada. Psy potrafią bardzo dobrze trawić prawidłowo przygotowaną skrobię.

Zboża są tylko wypełniaczem

Nie. Mogą dostarczać energii, włókna, białka, tłuszczów i mikroelementów.

Karma bezzbożowa ma mniej węglowodanów

Nie musi. Zboża często zastępowane są innym źródłem skrobi.

Kukurydza jest bezwartościowa

Nie. Jej wartość zależy od użytej frakcji, przetworzenia i udziału w całej diecie.

Każdy pies z alergią powinien przejść na grain free

Nie. Najpierw trzeba ustalić rzeczywisty alergen. Problem może dotyczyć białka zwierzęcego, a nie zboża.

Im więcej mięsa i mniej zbóż, tym zawsze lepiej

Nie istnieje tak prosty ranking. Liczy się pełny bilans składników i ich strawność.

Brak zbóż gwarantuje lepszy stolec

Nie. Na kał wpływają między innymi ilość i rodzaj włókna, strawność białka, tłuszcz, całkowita ilość jedzenia i stan zdrowia jelit.

FAQ - zboża w karmie dla psa

Zboża nie zasługują ani na demonizowanie, ani na specjalny kult

Najbardziej rozsądne podejście znajduje się pomiędzy skrajnościami.

Nie ma podstaw, aby twierdzić, że każdy pies potrzebuje kukurydzy, ryżu czy pszenicy.

Nie ma również podstaw, aby twierdzić, że obecność któregoś z tych składników automatycznie obniża jakość karmy.

Współczesne psy potrafią wykorzystywać prawidłowo przygotowaną skrobię. Badania pokazują bardzo wysoką strawność skrobi po odpowiednim przetworzeniu, a dane genetyczne potwierdzają adaptację psa do diety bardziej zróżnicowanej niż dieta wilka.

Z drugiej strony dieta bezzbożowa może być w pełni prawidłowa. Trzeba jedynie pamiętać, że brak zbóż nie gwarantuje braku węglowodanów, wyższej zawartości mięsa, lepszej strawności czy braku alergii.

Dlatego zamiast szukać jednego "zakazanego" składnika, lepiej analizować całą karmę i całego psa.

Jeżeli chcesz sprawdzić, czy wybrany produkt rzeczywiście dobrze działa w praktyce, pomocny będzie artykuł jak sprawdzić, czy karma naprawdę służy Twojemu psu.

Badania, wytyczne i źródła wykorzystane w artykule

Axelsson E i wsp., 2013. The genomic signature of dog domestication reveals adaptation to a starch-rich diet. Nature, 495:360-364. DOI: 10.1038/nature11837. Analiza genomów psów i wilków wykazała sygnały selekcji między innymi w genach uczestniczących w trawieniu skrobi i metabolizmie tłuszczów. Badanie jest jednym z kluczowych dowodów na metaboliczną adaptację psa do diety różniącej się od typowej diety wilka.

Murray SM i wsp., 1999. Evaluation of selected high-starch flours as ingredients in canine diets. W karmach wykorzystujących jęczmień, kukurydzę, ziemniaki, ryż, sorgo i pszenicę po odpowiednim przetworzeniu strawność skrobi przekraczała 99%. Poszczególne surowce różniły się innymi parametrami strawności i wpływem na kał.

Bazolli RS i wsp., 2015. Effect of the particle size of maize, rice, and sorghum in extruded diets for dogs on starch gelatinization, digestibility, and the fecal concentration of fermentation products. Journal of Animal Science, 93(6):2956-2966. DOI: 10.2527/jas.2014-8409. Badanie 54 beagli pokazało znaczenie zarówno rodzaju zboża, jak i stopnia rozdrobnienia oraz żelatynizacji skrobi.

Alvarenga IC i wsp., 2024. Processing of corn-based dog foods through pelleting, baking and extrusion and their effect on apparent total tract digestibility and colonic health of adult dogs. Journal of Animal Science. W badaniu 12 psów sposób technologicznego przetworzenia kukurydzy wpływał na strawność i jakość kału, a ekstrudowana dieta osiągała najlepsze wyniki w części badanych parametrów.

Mueller RS, Olivry T, Prélaud P, 2016. Critically appraised topic on adverse food reactions of companion animals: common food allergen sources in dogs and cats. BMC Veterinary Research, 12:9. DOI: 10.1186/s12917-016-0633-8. W 297 opisanych psach z potwierdzonymi reakcjami pokarmowymi najczęściej raportowano wołowinę, nabiał, kurczaka i pszenicę. Autorzy podkreślili ograniczenia danych i brak możliwości bezpośredniego określenia częstości alergii w całej populacji psów.

Hall EJ, Batt RM, 1992 oraz późniejsze badania nad glutenozależną enteropatią seterów irlandzkich. Badania potwierdziły istnienie specyficznej nadwrażliwości na gluten u predysponowanych psów, z poprawą po diecie bezglutenowej i nawrotem po prowokacji.

FEDIAF - Carbohydrates in Dog and Cat Food oraz Grain Free Pet Food for Cats and Dogs. FEDIAF wskazuje, że psy posiadają enzymy potrzebne do trawienia węglowodanów, a prawidłowo ugotowana skrobia może stanowić użyteczne źródło energii. Dokumenty zwracają również uwagę, że dieta grain free nie jest automatycznie dietą bez węglowodanów.

FDA - Investigation into Potential Link between Certain Diets and Canine Dilated Cardiomyopathy oraz aktualne Questions & Answers. FDA nie ustaliła jednego potwierdzonego związku przyczynowego. W wielu zgłoszeniach występowały duże ilości grochu i innych roślin strączkowych, a przypadki dotyczyły zarówno diet grain free, jak i zawierających zboża.

Different carbohydrate sources in dog foods supported overall health and cardiac function: an 18-mo prospective study in healthy adult dogs, 2025. Randomizowane, podwójnie zaślepione badanie 60 psów nie wykazało klinicznie istotnych różnic w badanych parametrach serca między czterema dietami o różnych profilach węglowodanowych w okresie 18 miesięcy. Autorzy byli związani z Hill's Pet Nutrition, co należy uwzględnić przy interpretacji wyników.

Materiał ma charakter edukacyjny. Pies z przewlekłym świądem, nawracającymi problemami przewodu pokarmowego, spadkiem masy, rozpoznaną chorobą serca lub inną chorobą wymagającą dietoterapii powinien mieć żywienie dostosowane indywidualnie z lekarzem weterynarii.

Powiązane wpisy i kategorie, które warto sprawdzić